Nhà nước đề xuất thí điểm xe điện 3 bánh tại TPCHM, Hà Nội

Hiện tại, đô thị Việt Nam với nhiều ngõ hẹp vẫn là bài toán khó giải quyết cho vấn đề thu gom rác thải, cứu hỏa và các dịch vụ vận tải công cộng. Do đó, thí điểm sản xuất và sử dụng xe điện 3 bánh đã được đề xuất để giải quyết các vấn đề trên và loại bỏ các xe tự chế kém an toàn.

Xe tự chế và những bất cập thu gom từ ngõ nhỏ

Tại các đô thị lớn như Hà Nội hay Hồ Chí Minh, mạng lưới nhà trong hẻm, nhà ngách nhỏ, đang chiếm tỷ lệ rất lớn. Các xe thu gom rác hay xe chữa cháy, xe giao hàng… hoàn toàn không thể tiếp cận các khu vực này. Để giải quyết điều đó, người dân và các đơn vị thu gom rác từ lâu đã phải dựa vào xe 3 – 4 bánh tự chế.

Chắc hẳn hình ảnh xe thu gom trơ khung với rơ-moóc phía sau đầy rác, trong quá trình di chuyển đã không còn xa lạ với người dân đô thị.

Loại xe tự chế này thường sử dụng động cơ xăng cũ, không có kiểm định kỹ thuật và các tiêu chuẩn an toàn trong thiết kế. Các đợt xử lý xe tự chế của cơ quan chức năng rơi vòng lặp “cấm xong vẫn tiếp diễn” do thiếu phương tiện thay thế.

Đề án “Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành xe 3 bánh chạy điện” sẽ giải quyết các vấn đề thu gom và di chuyển trong hẻm triệt để hơn. Góp phần chuẩn hóa các phương tiện giao thông, bảo vệ mỹ quan đô thị và môi trường.

Bài học “xe 3 bánh điện” từ quốc tế

Bài toán vận chuyển trong đô thị nhỏ hẹp không phải là thách thức chỉ riêng tại Việt Nam. Nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan đều có tình trạng nhà trong hẻm rất nhiều nhưng đã thành công nhờ sự chuyển đổi xe 3 bánh điện.

Trung Quốc: Xe điện 3 bánh tại Trung Quốc được đưa vào sử dụng rất rộng rãi trong mạng lưới vận chuyển thương mại điện tử và logistics. Với giá chỉ khoảng 2.000 – 5.000$ (rẻ hơn xe tải nhỏ giá 15.000 – 25.000$) cùng chi phí sạc điện rẻ, loại xe này đang giúp các doanh nghiệp tiết kiệm tối đa chi phí vận hành.

Thái Lan: Thị trường xe 3 bánh tại Thái Lan có quy mô phát triển mạnh mẽ, các công ty sản xuất xe 3 bánh điện sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm. Các nhà sản xuất phụ tùng quan trọng của xe điện cũng được miễn thuế doanh nghiệp 8 năm.

Châu Âu: Dự án CityChangerCargoBike (CCCB), thuộc chương trình Horizon 2020 của EU cho thấy xe đạp / xe ba bánh chở hàng có tiềm năng thay thế ít nhất 51% các chuyến vận chuyển hàng hóa đô thị. Cycle Logistics (EU) ước tính nếu đủ số người chuyển sang xe đạp / xe ba bánh, ùn tắc giao thông đô thị có thể giảm tới khoảng 30%.

Tiềm năng xe 3 bánh điện tại Việt Nam

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các bộ, ngành, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng, việc triển khai loại hình xe 3 bánh chạy điện cho một số hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, dịch vụ bưu chính, logistics, chữa cháy là cần thiết. Tuy nhiên, Bộ Công An cần tiếp tục làm rõ một số nội dung để hoàn thiện đề án.

Bộ Công An cho biết, xe ba bánh điện được nghiên cứu không nhằm mục đích khôi phục xe ba bánh tự chế trước đây. Mục tiêu là một phương tiện mới đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, bảo vệ môi trường và được quản lý chặt chẽ về mục đích sử dụng.

Nội dung này cũng rất phù hợp cho các doanh nghiệp thu gom rác tối ưu hóa chi phí khi Quyết định 65/2026/QĐ-UBND về bảng giá thu gom rác sinh hoạt bắt đầu áp dụng vào 01/09/2026.

Hiện tại, Bộ Công An đã tiếp thu và hoàn thiện đề án để báo cáo Chính Phủ, đồng thời nghiên cứu tính phạm vi, quản lý thí điểm xe 3 bánh điện.

| Tham khảo các mẫu xe điện chất lượng